Bóle mięśni i stawów przy przeziębieniu

---

Uczucie „połamania”, ból mięśni i sztywność stawów to bardzo częste dolegliwości w czasie przeziębienia, a jeszcze wyraźniejsze podczas grypy. Wynikają głównie z reakcji zapalnej organizmu na infekcję wirusową: mediatory zapalne zmieniają wrażliwość zakończeń nerwowych i wywołują ogólne rozbicie, którego tak nie lubimy.

Zazwyczaj dolegliwości narastają w pierwszych trzech dniach choroby, a potem stopniowo słabną wraz z ustępowaniem innych objawów. Warto wiedzieć, jak je odróżnić od bólu związanego z urazem lub chorobą stawów, a także kiedy wymagana jest konsultacja lekarska.

Przyczyny bólów mięśni przy grypie i przeziębieniu

Bóle mięśniowo–stawowe i „łamanie w kościach” to efekt ogólnoustrojowej odpowiedzi zapalnej na zakażenie wirusowe. Gdy zaczyna się infekcja, pierwsze komórki obronne, takie jak neutrofile i makrofagi, uwalniają mediatory zapalenia — przekaźniki białkowe i prostaglandyny — które pomagają zwalczyć patogeny, np. wirusa, ale przy okazji powodują gorączkę, uczucie rozbicia oraz dolegliwości bólowe mięśni.

Dodatkowo odwodnienie, gorszy sen, mniejsza aktywność oraz częsty kaszel (przeciążający mięśnie klatki piersiowej i pleców) potęgują dyskomfort. W przebiegu grypy dolegliwości bywają silniejsze, bo i reakcja zapalna jest zwykle bardziej nasilona.

Zdarza się, że dochodzi do przejściowego zapalenia mięśni — częściej u dzieci — które powoduje silne bóle nóg (zwłaszcza łydek) oraz niechęć lub wręcz niemożność chodzenia. Wśród rodziców pojawia się panika.

Tymczasem w większości przypadków stan zapalny jest łagodny i zwykle mija w ciągu 2–3 dni. Wystarczy zadbać o odpoczynek, odpowiednie nawodnienie oraz przyjmowanie leków przeciwbólowych dostępnych bez recepty, zgodnie z ulotką.

Do pilnej konsultacji z lekarzem powinny skłonić:

• bardzo silny lub narastający ból,

• ciemny mocz lub mało oddawanego moczu,

• wysoka gorączka,

• wyraźne osłabienie mięśni kończyn,

• obrzęk i/lub zaczerwienienie łydek,

• brak poprawy po 48–72 godzinach albo niechęć do chodzenia utrzymująca się dłużej.

Objawy bólów mięśniowych przy przeziębieniu

Najczęściej zaczyna się od uczucia „rozbicia” całego ciała: mięśnie są ciężkie, jak po zbyt intensywnym treningu, a każdy ruch — wstanie z łóżka, wejście po schodach czy sięgnięcie po kubek — powoduje tępą, rozlaną bolesność.

Najmocniej dokucza ból w dole pleców, karku, barkach oraz udach i łydkach. Przy ucisku mięśnie są tkliwe, a chorzy często mówią, że czują się, jakby ich ktoś "obił kijem". Dolegliwości nasilają się przy dreszczach i w czasie gorączki, a w nocy potrafią wybudzać ze snu. Pojawia się też uczucie sztywności po dłuższym siedzeniu lub leżeniu, które nieco ustępuje po rozruszaniu.

U części osób dołącza ból „w kościach i stawach” (kolana, biodra, łokcie) bez wyraźnej opuchlizny. Dzieci częściej skarżą się na bolesne, „ciągnące” łydki i niechęć do chodzenia, zwłaszcza w szczycie gorączki. Bóle najczęściej utrzymują się 2–4 dni i słabną wraz z ustępowaniem innych objawów infekcji.

Jak łagodzić bóle mięśni przy przeziębieniu?

Gdy wirus namnaża się  w organizmie, organizm reaguje stanem zapalnym, co powoduje m. in. uczucie rozbicia, ból oraz sztywność mięśniową Pomagają proste domowe sposoby, które zmniejszają obrzęk, poprawiają ukrwienie i dają odpocząć przeciążonym tkankom.

• Odpoczynek + delikatny rozruch. Ogranicz wysiłek, ale co 1–2 godziny zrób krótkie, łagodne rozciąganie karku, pleców, łydek i ud.

• Nawodnienie i elektrolity. Pij regularnie wodę, napoje z elektrolitami lub ciepłe napary bez cukru — odwodnienie nasila bóle.

• Ciepły prysznic, termofor lub ciepły okład — stosuj przez 10–15 minut na bolesne partie ciała. Nie stosuj ich na zaczerwienioną skórę ani przy wysokiej gorączce.

• Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe (OTC). Paracetamol lub ibuprofen stosuj zgodnie z ulotką i zaleceniami specjalisty. U dzieci unikaj kwasu acetylosalicylowego (ryzyko zespołu Reye’a).

• Higiena snu. Wysypiaj się — krótka drzemka w dzień + wygodna pozycja z poduszką pod kolanami odciążają lędźwie.

• Delikatny automasaż lub maści na przeciążone mięśnie (sprawdź przeciwwskazania związane z wiekiem).

Jeśli jednocześnie podajesz dziecku leki doustne oraz stosujesz maści i plastry, uważaj na nadmierną kumulację substancji czynnych.

We wszystkich tych postaciach farmaceutycznych może pojawić się ta sama substancja (np. paracetamol albo ibuprofen) — zapytaj farmaceutę o optymalną dawkę dobową lub skonsultuj się z lekarzem.

Jak zapobiegać bólom mięśni przy przeziębieniu?

Nie da się całkowicie wyeliminować bólów mięśni przy infekcjach, ale można zmniejszyć ich nasilenie i czas trwania dzięki kilku prostym nawykom, które wdrożysz od pierwszych objawów choroby.

• Gdy pojawia się rozbicie i dreszcze, zwolnij tempo, nawadniaj się, lekko się rozgrzej i zastosuj leczenie objawowe zgodnie ze wskazaniami lekarza albo z ulotką leku bez recepty, po który sięgasz.

• Przy bólu mięśni, gorączce i kaszlu, od którego bolą mięśnie międzyżebrowe, postaw na odpoczynek — forsowanie się zwiększa ryzyko powikłań.

• Zastosuj krótki ciepły prysznic lub termofor (10–15 minut) na kark, plecy i łydki — to pomoże rozluźnić napięte mięśnie.

• W miarę możliwości wprowadź łagodny rozruch. Krótkie, spokojne rozciąganie i kilka przejść po mieszkaniu poprawiają krążenie i zmniejszają sztywność mięśni.

Pamiętaj, że coroczne szczepienia przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania oraz ciężkiego przebiegu choroby z nasilonymi bólami mięśni i powikłań.

Kiedy jesteś zdrowy, dbaj o regularny, umiarkowany ruch (150–300 min tygodniowo + dwie krótkie sesje ćwiczeń siłowych). Elastyczne mięśnie i lepsze ukrwienie to mniejsze dolegliwości w trakcie infekcji.

Nawadniaj się systematycznie, jedz warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe oraz pełnowartościowe białko (ryby, rośliny strączkowe, jaja, nabiał). W pracy czy podczas nauki co 45–60 min wstań, rozciągnij kark, plecy i łydki — ból napięciowy nie będzie „dokładał się” jako kolejny do objawów choroby.