Przeziębienie a brak apetytu – co jeść, by wspomóc organizm w trakcie choroby?

---

Brak apetytu to częsty objaw towarzyszący przeziębieniu, wynikający z ogólnoustrojowej reakcji organizmu na infekcję. Choć zmniejszone spożycie pokarmów jest w takich sytuacjach naturalne, organizm nadal potrzebuje energii i składników odżywczych do prawidłowego funkcjonowania i wsparcia odpowiedzi immunologicznej. Dlatego istotne jest dostosowanie diety do jego aktualnych możliwości.

Dlaczego brak apetytu to częsty objaw przeziębienia?

Utrata apetytu w przebiegu przeziębienia jest związana z reakcją organizmu na infekcję i stan zapalny. W odpowiedzi na zakażenie uwalniane są cytokiny prozapalne, które wpływają nie tylko na układ immunologiczny, ale także na ośrodkowy układ nerwowy, w tym struktury odpowiedzialne za regulację łaknienia. W efekcie może dochodzić do zmniejszenia odczuwania głodu oraz szybszego pojawiania się uczucia sytości [1].

Dodatkowo infekcji górnych dróg oddechowych często towarzyszy upośledzenie węchu i smaku, co sprawia, że jedzenie staje się mniej atrakcyjne. Objawy takie jak gorączka, katar, zatkany nos czy ból gardła mogą również fizycznie utrudniać spożywanie posiłków.

Zjawisko to ma w pewnym stopniu charakter adaptacyjny — w trakcie infekcji organizm priorytetowo uruchamia mechanizmy odpornościowe, a procesy trawienne mogą ulegać czasowemu osłabieniu. Mimo to długotrwałe ograniczenie podaży pokarmów może niekorzystnie wpływać na proces zdrowienia, dlatego istotne jest świadome wspieranie organizmu poprzez odpowiednią dietę.

Jakie jedzenie pomaga przy przeziębieniu, gdy nie mamy apetytu?

W czasie infekcji lepiej sprawdzają się mniejsze porcje spożywane częściej niż duże posiłki, które mogą dodatkowo obciążać organizm. Kluczowe jest wybieranie produktów, które dostarczają energii, a jednocześnie są łatwe do przyjęcia i dobrze tolerowane.

W okresie infekcji warto sięgać po:

• ciepłe zupy i buliony (np. rosół, zupy krem) – nawadniają organizm, dostarczają elektrolitów i są łatwe do spożycia nawet przy osłabieniu,

• produkty bogate w witaminę C (np. papryka, natka pietruszki, cytrusy, kiwi) – wspierają funkcjonowanie układu odpornościowego,

• źródła cynku i selenu (np. pestki dyni, orzechy, produkty pełnoziarniste) – uczestniczą w procesach odpornościowych i działają antyoksydacyjnie,

• produkty dostarczające witaminy D i kwasów tłuszczowych omega-3 (np. tłuste ryby, jaja) – wspierają regulację odpowiedzi zapalnej organizmu,

• lekkostrawne źródła białka (np. jajka, jogurt naturalny, delikatne mięso drobiowe) – są niezbędne do regeneracji organizmu,

• produkty o łagodnej konsystencji (np. kasza manna, ryż, kisiele, musy owocowe) – ułatwiają przyjmowanie pokarmów przy braku apetytu lub bólu gardła.

Dieta przy przeziębieniu powinna być elastyczna i dopasowana do aktualnego samopoczucia — nawet niewielkie ilości dobrze dobranych produktów mogą wspierać organizm w walce z chorobą i ułatwiać rekonwalescencję.

Czy wiesz, że…

• Cukier nie „karmi” bezpośrednio drobnoustrojów w organizmie – to popularny mit. Spożycie cukru nie powoduje, że wirusy czy bakterie rozwijają się szybciej w trakcie infekcji. Nadmiar cukrów prostych może jednak pośrednio wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego i sprzyjać stanom zapalnym, dlatego w czasie choroby warto go ograniczać.

• Kiszonki mogą być elementem diety także w trakcie infekcji, ale nie są konieczne – zawierają bakterie fermentacji mlekowej wspierające mikrobiotę jelitową, która odgrywa rolę w odporności. Jeśli są dobrze tolerowane (nie nasilają dolegliwości ze strony gardła czy żołądka), można je spożywać w niewielkich ilościach. Nie mają jednak działania „leczącego” przeziębienie i nie są niezbędne w diecie w trakcie choroby.

• Imbir nie „leczy przeziębienia”, ale może łagodzić niektóre objawy – zawarte w nim związki bioaktywne wykazują działanie przeciwzapalne i mogą wspierać organizm w okresie infekcji. Ciepłe napoje z dodatkiem imbiru mogą dodatkowo poprawiać komfort przy bólu gardła czy uczuciu zimna, choć nie skracają istotnie czasu trwania choroby.

Jakie płyny najlepiej pić przy przeziębieniu, gdy brakuje apetytu?

W przebiegu przeziębienia, zwłaszcza gdy towarzyszy mu brak apetytu, odpowiednie nawodnienie ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu i wsparcia procesów regeneracyjnych. Płyny pomagają uzupełniać straty związane z gorączką i poceniem się, a także wpływają na nawilżenie błon śluzowych i ułatwiają odkrztuszanie wydzieliny.

Najlepiej wybierać płyny ciepłe lub o temperaturze pokojowej, które są dobrze tolerowane i nie podrażniają gardła.

• Woda – podstawowe źródło nawodnienia, które warto spożywać regularnie, nawet w niewielkich ilościach.

• Herbaty z miodem i cytryną oraz napary ziołowe (np. rumianek, lipa, mięta) – mogą działać łagodząco na gardło i wspierać komfort w trakcie infekcji.

• Rozcieńczone soki owocowe lub kompoty – dostarczają płynów oraz niewielkich ilości energii i witamin.

• Buliony i lekkie wywary – łączą funkcję płynu i lekkiego posiłku, dostarczając elektrolitów oraz składników odżywczych.

Warto unikać napojów bardzo zimnych, które mogą nasilać dyskomfort w gardle, a także napojów zawierających duże ilości kofeiny lub cukru. W sytuacji wyraźnego osłabienia lub gorączki szczególnie istotne jest regularne przyjmowanie płynów, nawet jeśli nie odczuwa się pragnienia.

Jakich pokarmów warto unikać przy przeziębieniu?

W czasie przeziębienia warto unikać produktów, które mogą obciążać układ pokarmowy, nasilać stan zapalny lub pogarszać komfort związany z objawami infekcji. Dieta powinna być możliwie lekkostrawna i dobrze tolerowana, dlatego istotne jest ograniczenie składników, które mogą utrudniać trawienie lub podrażniać błony śluzowe.

Do produktów, których lepiej unikać, należą przede wszystkim:

• potrawy tłuste i ciężkostrawne (np. dania smażone, fast food) – mogą spowalniać trawienie i nasilać uczucie dyskomfortu,

• produkty wysoko przetworzone i bogate w cukry proste – nie dostarczają istotnych składników odżywczych, a ich nadmiar może niekorzystnie wpływać na organizm w trakcie infekcji,

• potrawy bardzo ostre – mogą nasilać podrażnienie gardła i błon śluzowych,

• alkohol – sprzyja odwodnieniu i może zaburzać funkcjonowanie układu odpornościowego,

• napoje i potrawy bardzo zimne – mogą nasilać dyskomfort w obrębie gardła.

Warto również zwrócić uwagę na indywidualną tolerancję niektórych produktów — u części osób np. nabiał może nasilać uczucie zalegania wydzieliny w drogach oddechowych, choć nie jest to regułą. Kluczowe jest obserwowanie reakcji organizmu i dostosowanie diety do aktualnego samopoczucia.

Imupret – roślinny lek na przeziębienie

Postępowanie dietetyczne i odpowiednie nawodnienie stanowią istotny element wspierający organizm w trakcie infekcji. W leczeniu przeziębienia stosowane są leki roślinne, np. lek Imupret. Na początku infekcji, gdy wirusy się gwałtownie namnażają lek Imupret wykazuje działanie przeciwwirusowe - hamuje replikację wirusa. Ponadto wykazuje działanie immunomodulujące - wzmacnia aktywność układu odpornościowego. Może być stosowany w każdej fazie przeziębienia, już od pierwszych jego objawów [2,3].

Lek Imupret^® w postaci tabletek drażowanych jest przeznaczony dla dorosłych oraz dzieci powyżej 6. roku życia, natomiast Imupret^® N w postaci kropli doustnych może być stosowany u dzieci od 2. roku życia oraz u dorosłych [2,3].

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Piśmiennictwo:

[1] Plata-Salamán CR, Cytokines and feeding, International Journal of Obesity, 2001 [dostęp online 20.03.2026]

[2] Charakterystyka Produktu Leczniczego Imupret, tabletki drażowane

[3] Charakterystyka Produktu Leczniczego Imupret N, krople doustne